Μαρία Μπινίκου

Μαρία Μπινίκου


"You play with what scares you and you play with what you need"

Κυριακή 22 Ιουνίου 2014

Η κούκλα

Άνοιξα τα μάτια ξαφνικά μέσα στο σκοτάδι. Έπιασα το στρώμα κι ανασηκώθηκα. Ήταν υγρό. Έψαξα το φως αλλά θυμήθηκα ότι η λάμπα είχε καεί από την προηγούμενη. Για την υγρασία έφταιγε πάλι εκείνη. Κάθε βράδυ , τα ίδια γίνονταν. Σηκωνόμουν κακήν κακώς κι έτρεχα στο μπάνιο για να επιστρέψω με σαπουνάδα και καθαρά σεντόνια. Ζήτησα  στα τυφλά τις παντόφλες μου με το πόδι αλλά βρήκα μόνο τη μια. Άφησα το κρεβάτι και περπάτησα προς την τουαλέτα.
 Έσπρωξα την πόρτα ενώ με το άλλο χέρι γύρεψα τον διακόπτη. Κάθισα στη λεκάνη και είδα πως φορούσα κόκκινη νυχτικιά. Δεν είχα εγώ κόκκινη νυχτικιά. Πολύ παραξενεύτηκα και όπως σκουπιζόμουν, κοιτάχτηκα στον καθρέφτη. Τι όμορφη που μου φάνηκα σ’ εκείνη την κόκκινη νυχτικιά! Τελικά δική μου ήταν. Δώρο απ’ τον πατέρα στα γενέθλια. Δεν της άρεσαν τα χρώματα ,ούτε στις κάλτσες και τα μεσοφόρια. Με κλείδωνε αν τύχαινε κι έβλεπε πάνω μου άλλο από μαύρο και  γκρι.
Την άκουσα να βήχει. Ήταν ακόμη ξαπλωμένη και με φώναζε. Πήρα τη βούρτσα για να καθαρίσω το στρώμα, μια λεκάνη με νερό και σαπούνι για να την πλύνω και αφού τ’ ακούμπησα στο πάτωμα έψαξα για καθαρά σκεπάσματα. Ανοίγοντας την ντουλάπα βρήκα μια κουβέρτα. Μου τράβηξε την προσοχή το χρώμα. Σκέφτηκα πως θα ‘ ταν καλύτερο να τη σκεπάσω για λίγο με το ζεστό κάλυμμα και ν’ ανοίξω τα παραθυρόφυλλα . Χρειαζόμουν  αέρα. Το δωμάτιο βρωμούσε. Την αγκάλιασα  κρατώντας τη από το λαιμό. Στο λίγο φως που ερχόταν από το άλλο δωμάτιο, μου φάνηκε πιο νέα. Χαμογελούσε στον ύπνο της. Είχε αποκοιμηθεί. Την καθάρισα και χωρίς να την ταράξω την τύλιξα στην κουβέρτα και την ακούμπησα στην άκρη του κρεβατιού. Έμοιαζε  με τη μεγάλη μου κούκλα ,μέσα σ’ ένα κόκκινο σάβανο.
Άνοιξα το παντζούρι και κοίταξα έξω .Η πόλη έμοιαζε μακρινή. Τα φώτα της έτρεμαν σαν τη φλόγα απ’ το καντήλι. Ακούγονταν μόνο οι γρύλοι. Σκέφτηκα να βγω βόλτα στον κήπο. Δεν θα με μάλωνε αν φρόντιζα να μη με δει κανείς. Πάτησα στις μύτες για να μην την ξυπνήσω και άρχισα να κατεβαίνω τη σκάλα. Παραπάτησα, τα ξύλα έτριξαν  και όπως κρατήθηκα απ’ το κεφαλόσκαλο είδα πως ακόμα φορούσα μόνο τη μια παντόφλα. Ο γιός του δάσκαλου με κορόιδευε χοντροκώλα. Μου κρέμαγε πατατόφλουδα  στις κοτσίδες και με γελούσε κλέβοντας μου τα τσόκαρα. Έτρεχα ξυπόλυτη ως το σπίτι για να γυρέψω βοήθεια. Ήταν λίγο πριν μου απαγορέψει η μάνα να ξαναπατήσω στο σχολειό. Δεν το έκανε για τις κοτσίδες μου αλλά γιατί δεν έδειχνα να τα παίρνω τα γράμματα.
Στο καθιστικό άκουσα το ρολόι. Ακούμπησα με την πλάτη τον τοίχο και αφουγκράστηκα. Δεν ήθελα να ξυπνήσει. Περίμενα για λίγο κι έπειτα ξεκλείδωσα την εξώπορτα. Βγαίνοντας στην αυλή πρόσεξα το φεγγάρι. Ήταν μεγάλο και στρογγυλό. Όλα γύρω μου φωτίζονταν. Τα δέντρα , τα πεζούλια, η βρύση, ως κι ο αχυρώνας  φαινόταν ολοκάθαρα. Πορεύτηκα μέχρι τη νεραντζιά. Δρόμο δρόμο έριχνα κλεφτές ματιές στο παράθυρο. Φοβόμουν μην νιώσει απ’ τ’ όνειρο και δε με βρει δίπλα της . Τη λυπόμουν ,τόσο μόνη που την άφησα και βγήκα. Ήθελα να ‘μαι η καλή της κόρη. Απ’ την άλλη ζητούσα να τρέξω μακριά.
Πάτησα  με φόρα στα χαμόκλαδα. Τ’ άκουσα να σπάνε κάτω απ’ τις πατούσες μου. Τρέχαμε με τον πατέρα για να προλάβουμε τη βροχή και κρυφτήκαμε κάτω απ’ τη νεραντζιά. Είχε  καρπίσει εκείνη τη χρονιά πορφυρά νεράντζια. Μούλιασαν απ’ το νερό και τρέξαν πάνω στα ρούχα μας κόκκινοι χυμοί. Γελάσαμε πολύ εκείνο τ’  απόγευμα με τον πατέρα. Τ’ άλλο πρωί τον βρήκα να κρέμεται στη νεραντζιά, χωρίς τα ρούχα του, μελανό και πασαλειμμένο με τα νεραντζόζουμα.
Το παράθυρο ήταν σκοτεινό. Ανησυχούσα μη φανεί φωτισμένη η άσπρη σκιά της. Σκούπισα τα μάτια μου. Ήθελα να φτάσω μακρύτερα για να μην το δω το φως ν’ ανάβει, αλλά δεν μπορούσα. Έφταιγε το ακάλυπτο πόδι  πάνω στα χώματα και τις πέτρες. Η νυχτικιά  πιάστηκε σ’ ένα κλαδί κι όπως γύρισα για να ξεφύγω , την είδα να τρέχει πίσω μου με τη βέργα απ’ την ελιά και να ουρλιάζει για το γάλα που δεν έβρασα και για τα ρούχα που δεν άπλωσα. Έσκυψα ν’ αποφύγω τις βουρδουλιές. Πονούσαν τα κόκκινα σημάδια που άφηνε στα μπούτια και την πλάτη .Τότε είδα πόσο κοντά ήμουν στον αχυρώνα.  Η καλύτερη κρυψώνα. Τρύπωνα σαν ποντίκι και παραφύλαγα ως να της περάσει ο θυμός. Κάποτε ξέμεινα εκεί μια νύχτα ολόκληρη. Όταν με βρήκε δε μ’ άφησε να ξαναπιάσω την κούκλα στα χέρια μου. Για να το πετύχει τα μπλάβιασε και πρήστηκαν για μέρες απ’ το ξύλο  Την αγαπούσα αυτή την κούκλα. Την έβλεπα να μου κλείνει το μάτι  κι έκανα πως δεν υπήρχε για να μην μας καταλάβει.
Έφτασα την πόρτα του αχυρώνα. Πιάστηκα απ’ το σιδερένιο μάνταλο, το τράβηξα προς τα έξω κι άνοιξα. Το πρώτο φως της μέρας έμπαινε απ’ την πόρτα και τους φεγγίτες. Η μυρωδιά της κοπριάς, ξινή όπως κι αυτή του στρώματος. Ήρθε πάλι εκείνη η σιχαμένη ανατριχίλα . Ακούμπησα τα μάγουλα μου κι ένιωσα να καίνε. Βρέθηκα ξανά στο δωμάτιο. Ένιωσα να βουλιάζω στη διάρροια . Τυλίχτηκα στο σεντόνι μου. Ήρθε και μ’ έπνιξε ως το λαιμό. Άνοιξα τα μάτια. Αναγούλιασα . Έψαξα το φως μα θυμήθηκα ότι η λάμπα είχε καεί από την προηγούμενη. Ζήτησα  στα τυφλά τις παντόφλες μου με το πόδι αλλά βρήκα μόνο τη μια. Κολυμπούσα μέσα στη δυσωδία του άρρωστου μυαλού της και το μόνο που σκεφτόμουν ήταν το σκοτάδι. Γύρισα απ’ το μπάνιο. Την αγκάλιασα  κρατώντας τη σφιχτά από το λαιμό. Στο λίγο φως που έμπαινε μου φάνηκε πιο νέα Δεν θ’ άφηνα να με ξαναλερώσει .

Ζαλίστηκα απ’ την ξινίλα της κοπριάς και ξάπλωσα ανάσκελα στο πάτωμα κοιτώντας την οροφή.  Ο αχυρώνας μου , πλημμυρισμένος απ’ τον πρώτο ήλιο, αργά γινόταν κόκκινος .Καινούριο φως, λαμπερό σκορπιζόταν στον αέρα. Χάζευα τα χρώματα στα δοκάρια. Βαθύ πορτοκαλί και κίτρινο  πάνω απ’ το κεφάλι μου. Ήθελα να σηκωθώ και να τα πιάσω. Ξεκούρασα το κορμί μου στη ζεστασιά τους. Έκλεισα τα μάτια κι είδα πως χόρευα αγκαλιά με την κούκλα μου σε μια πεδιάδα από κόκκινες νεραντζιές. Είναι το τελευταίο που θυμάμαι.

Παρασκευή 19 Ιουλίου 2013

Yapi...

 Φωτο:Γ.Ζαφειρίου
Γράφω για το Yapi...
Αν πεις πως είναι "ατελής κατασκευή" νομίζεις πως το καθόρισες ως έννοια; Κι αν πεις πως είσαι Yapi, τότε πώς αισθάνεσαι να ολοκληρώνεις τον ορισμό; Η αλήθεια βρίσκεται στην προσδοκία. Σ'αυτό που εύχεσαι να ήσουν αλλά ακόμη δεν τα κατάφερες, σ'αυτό που περιμένεις να τελειώσεις, να συμπληρώσεις, να "ανοικοδομήσεις".
Για τους φίλους συνεχίζει μια διαδρομή, για μας είναι η ανάγκη να πούμε πως αυτό που βλέπουμε δεν είναι αυτό που θέλουμε. Αν πεις πως Yapi είναι μια χώρα, τότε ορίζεις πως κάπου πιο μακριά απ'το τώρα βρίσκεται και η αν-οικο-δόμηση της, απ'τα μπετά, απ'τις αναμονές στην ταράτσα, απ' τον Ζωναράδικο της Θράκης, απ'τη φωτογραφία του παππού με το στριφτό μουστάκι...

Δευτέρα 24 Ιουνίου 2013

Yapi απο την Ομάδα 7

Τι σημαίνει;
Ποιά η λειτουργία του;
Ποιός ο λόγος ύπαρξης του;
Η προοπτική. Το να γίνει ή να μη γίνει. Η ανέγερση και η ματαίωση. Το θέλω και το μπορώ. Το είμαι και το εύχομαι. Οι αναβολές, οι ανοικοδομήσεις, οι υποσχέσεις, τα σχέδια, οι απαγορεύσεις και γύρω του το φως του ήλιου να φθίνει. Η δύση και η ανατολή. Η πατρίδα.
Για ένα Σάββατο και μια Κυριακή ακόμη...

Σάββατο 27 Απριλίου 2013

Μπαμπά

«Άνοιξε! Άνοιξε το!». Σιωπή. «Άνοιξε! Άνοιξε το!»
«Τι θέλεις πάλι;». Ανοιγοκλείνει τα τσιμπλιασμένα μάτια  και ψηλαφά τον άγρια σοβατισμένο τοίχο . Χτυπά ελαφρά το σεντόνι και οι βαμβακερές ίνες του σέρνονται με θόρυβο καθώς το σπρώχνει από πάνω της. Το στρώμα τρίζει σαν να τεντώθηκε ένα τεράστιο σώμα.
«Άνοιξε!».Ο διακόπτης τροφοδοτεί τον λαμπτήρα με ρεύμα και ο αέρας του δωματίου φορτίζεται μ’ ένα κίτρινο, αδύναμο φως Δύο κρεβάτια, ανάμεσα τους ένα μεγάλο χάρτινο κουτί, πιθανά από παπούτσια, με τη χρυσή φίρμα του μέσα σε δεκάδες κατακόκκινα μπουκέτα από τριαντάφυλλα. Επάνω ακουμπισμένα σε σωρούς, μικρά κουτιά χαπιών σε διαφορετικές διαστάσεις και χρώματα, μια μισογεμάτη φιάλη με φωτιστικό οινόπνευμα κι ένα γεμάτο σταχτοδοχείο .
«Άνοιξε! Άνοιξε το!»
«Ησυχία! Τι θέλεις πάλι μπαμπά;»
«Άνοιξε το παράθυρο! Άνοιξε το!». Ο ήχος ξεφεύγει σαν σφύριγμα από το στόμα του αναμαλλιασμένου γέρου. Μια κοιλότητα γυμνή από δόντια , περιστοιχισμένη από ξερά στοματικά υγρά και υπολείμματα σάπιας τροφής.
«Τι θέλεις;». Η απάντηση, ίσα που ξεπέρασε το θώρακα για να βγει από μέσα της. Φορά  πουκαμίσα αχνοκίτρινη κι έχει ανοίξει τα κοκάλινα  κουμπιά από την κοιλιά και πάνω. Ξεχωρίζει καθαρά το αφυδατωμένο στήθος να κρέμεται σα νεκρό ζώο με τη μουσούδα προς τα κάτω.
«Τη θάλασσα! Ν’ ακούσω…έρχεται νοτιά!». Την αναζητά με το βλέμμα, τα μάτια του κινούνται κυκλικά , διατρέχουν το υποφωτισμένο δωμάτιο κι επιστρέφουν κενά στην θέση τους. Αμέτρητες ρυτίδες και μικρά λιπώματα  σχηματίζουν  βαθιές όχθες και αυλάκια αφήνοντας τις θαμπές μαύρες κόρες στο κέντρο να γυαλίζουν σαν λιμνολακούβες .  Η πιτζάμα τόσο πολυκαιρισμένη που το καρό σχέδιο μαντεύεται ανάμεσα στους κόμπους. Είναι αδύνατος και αδύναμος.
«Ποιο νοτιά; Γαμώ το κέρατο! Κοιμήσου!». Τρίβει με δύναμη τη δεξιά πλευρά του κεφαλιού της. Μαλλιά γκρίζα, κομμένα άτσαλα αντρικά. Οι ώμοι της φαρδιοί, τετράγωνοι. Η ετικέτα του ρούχου της ξεχωρίζει στην πλάτη σαν μεγάλη λευκή σελίδα που κολλούν οι μαθητές στις πλάτες των συμμαθητών, για να σπάσουν πλάκα.
«Νοτιά! Τη βάρκα! Να πάμε ν’ ανεβάσουμε τη βάρκα!»
«Σκάσε και κοιμήσου, πατέρα!». Το χέρι της ακόμα χαϊδεύει το δεξί αυτί. Ανακάθεται αφήνοντας το γέρο πίσω της. Δύο ολόλευκα μπούτια, πλαδαρό δέρμα και δεκάδες πρασινομπλέ φλέβες.
«Μυρίζει βροχή το χώμα! Έρχεται βροχή! Φέρνει θάλασσα! Ν’ ανεβάσουμε τη βάρκα!».
«Σωπα! Κοιμήσου! Πάλι όνειρα βλέπεις!».
«Πάμε σου λέω, μωρή κοπριά! Σήκω και θα μας τη σπάσει τη βάρκα ο καιρός!»
«Το βλέπεις το ρολόι; Τέσσερις είναι! Κάτσε να ξημερώσει και σε πάω όπου θέλεις!»
«Κοπριά! Γαϊδάρα! Πάει η βάρκα, κομμάτια θα την κάνει η θάλασσα!»
«Ναι, η θάλασσα…»Τραβά με κόπο τις πλαστικές σαγιονάρες και τις φορά. «Η θάλασσα της Νίκαιας…».Αργά προσπαθεί να σταθεί όρθια, «…θα σου φέρω λίγο γάλα.» Στο μισό μέτρο παραπέρα σταματά. Μια σειρά καφετί ντουλάπια. Ανοίγει το ψυγείο, βρίσκει στην πόρτα τη χάρτινη συσκευασία και βιαστικά γεμίζει το ποτήρι ως τη μέση.
«Καλά μωρή, δεν ακούς την άμμο που χτυπά τα παντζούρια! Οχτάρι γεμάτο έφερε!»
«Καλά, καλά…»Πιάνει μια καρτέλα απο τα χάπια πάνω στο αυτοσχέδιο τραπεζάκι και ρίχνει τρία μέσα στο λευκό υγρό. «Έλα, για πιες λίγο γάλα, να δυναμώσεις!». Τεντώνει το χέρι και πάνω στον καρπό ξεχωρίζει ξεθωριασμένη η άκρη από ψαλιδωτή ουρά  χελιδονιού. Τα δάχτυλα γλιστρούν στην υγρασία που προκάλεσε στο γυάλινο σκεύος η ψυχρότητα του περιεχομένου του και φεύγει από τα χέρια της. Γυαλένια κομμάτια σκορπίζονται στο ξύλινο πάτωμα και οι διαδρομές τους σβήνουν κάτω από τα πόδια της.
«Παναγιά μου! Στο’ πα! Σήκω μωρή κι έπιασε να βροντά! Αγριονοτιά σου λέω!».
Κόκκινες σταγόνες τρέχουν βιαστικά και λερώνουν το δέρμα της αριστερής γάμπας. Μετεωρίζεται με τα πόδια ανοιχτά. Το ανοιχτό της στόμα σφίγγει αριστερά και σφραγίζει παράταιρα ενώ φυσαλίδες σάλιου ξεφεύγουν στο σαγόνι. Κρατά τη δεξιά πλευρά του κεφαλιού και με τα δύο χέρια.
«Πάμε, πάμε! Άνοιξε μου το παράθυρο να δω, το’ φτασε το βαρκάκι η θάλασσα;».
Λυγίζει το σώμα ελαφρά δεξιά, τα γόνατα διπλώνουν και τα οπίσθια ακουμπούν τις φτέρνες. Μουγκρίζει. Φθόγγοι άτακτα απελευθερώνονται χωρίς να σχηματίζουν λέξεις.
«Άμε στο διάβολο! Σήκω λέω!»
Η πουκαμίσα τεντώνεται στη ράχη και οι κλωστές της ραφής σπάνε με θόρυβο.
«Μ’ ακούς; Ε, κόρη, το βαρκάκι να γλιτώσουμε!».
Πέφτει δίπλα του. Τα μάτια της ανοίγουν σαν να προετοιμάζονται ν’ αποχωριστούν το πρόσωπο.
«Που’ σαι μωρη κόρη μου; Που’ σαι;»
Συσπάται η πλάτη, τα βλέφαρα, οι άκρες των δαχτύλων. Πηχτό αίμα βγαίνει από τα ρουθούνια.
«Κόρη, που είσαι;».
Ρόγχος από υγρά που στέκουν στο λαιμό. Πιάνεται από την άκρη του σεντονιού του ενώ με το δεξί χέρι πιέζει ακόμα τον δεξί κρόταφο.
«Κόρη…».
«Μ…μπα...».

Yapi

Τετάρτη 20 Μαρτίου 2013

Yapi




Η Ομάδα 7 παρουσιάζει:
Yapi
“A very nice place.”
Vol.1   Vol.2

Ιούνιος 2013

Η Ομάδα 7, που με βασικό άξονα την έρευνα πειραματίζεται στην αναζήτηση νέων μορφών  έκφρασης, παρουσιάζει με τη συμμετοχή δεκατεσσάρων performers μια νέα παράσταση η οποία εκτυλίσσεται σε δύο χώρους και περιλαμβάνει in situ ανθρώπινες εγκαταστάσεις. Ακολουθώντας τα αποτυπώματα τους, από τον σταθμό του Ελαιώνα μέχρι το Βυρσοδεψείο και από τον σταθμό της Ακρόπολης ως τον Κινητήρα Studio, το κοινό παρακολουθεί ένα πρωτοποριακό project.
Το Yapi είναι ο τόπος συνάντησης για πολλούς ανθρώπους, σε μια διαδρομή με πολλές στάσεις που καταλήγει στη δύση του ήλιου…

«Υapi: ημιτελής κατασκευή που προκαλεί μια αμήχανη χωρική κατάσταση, η οποία ενισχύεται από την διαρκή και πολύτροπη καθημερινή χρήση του»

Ο χώρος, ο χρόνος και ο άνθρωπος. Ο ένας που εντός του φέρει πολλά παράλληλα και αντιθετικά σύμπαντα. Η εθνική ταυτότητα, η κληρονομιά, το πολιτιστικό αποτύπωμα, η μοναδικότητα της προσωπικότητας. Το γιαπί, οι αναβολές, οι ανοικοδομήσεις, οι εκκρεμότητες, ο κύκλος της ζωής και ολόγυρα πατρίδα. Το φως που φεύγει και το φως που έρχεται.



Συντελεστές:

Σύλληψη - Σκηνοθεσία: Βίκυ  Μαστρογιάννη
Σύμβουλος Δραματουργίας και Επινόησης : Άννα Τσίχλη
Βοηθοί σκηνοθέτη: Ξένια  Καλαντζή, Μαρία  Παπαδοπούλου
Σχεδιασμός Φωτισμού-Φωτογραφία-Βίντεο: Γιώργος  Ζαφειρίου
Eπιμέλεια Κίνησης: Ζωή  Σαρίδου
Κοστούμια: Μικέλα  Τσόντζου
Πρωτότυπη Μουσική: Παναγιώτης  Γεωργοκώστας

Ηθοποιοί:

Ανδρονίκη Αβδελιώτη, Γιώργος Ανδράκης, Έλενα Γεωργίου, Νίκος Γεωργίου, Σπύρος Δέτσικας, Βάσω Καμαράτου, Σοφία Λιάκου, Μαίρη Λούση,  
Γεράσιμος Παύλου, Άννα Παπαδάκη, Βαγγέλης Παπαδάκης, Μαρία Πίγκου, Δημήτρης Πρωτογεράκης, Γιάννης Τζέμης

Υπεύθυνη Επικοινωνίας: Μαρία  Μπινίκου (maribinik@yahoo.gr)


Info:
Yapi Vol.1. :
Στο χώρο του Βυρσοδεψείου από 1 έως 10 Ιουνίου     
Συνάντηση 1η  με το κοινό : 18:45 στο σταθμό μετρό του Ελαιώνα.
Συνάντηση 2η  με το κοινό: 19:00 στο Βυρσοδεψείο.
Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά
Yapi Vol.2. :
Στο χώρο του Κινητήρα Studio , 15 &16, 22 & 23, 29 & 30 Ιουνίου
Συνάντηση 1η  με το κοινό: 18:45 στο σταθμό της Ακρόπολης.
Συνάντηση 2η με το κοινό: 19:00 στον Κινητήρα Studio.
Διάρκεια παράστασης: 60 λεπτά
Yapi
“A very nice place”
Vol.1. Βυρσοδεψείο               Vol.2. Κινητήρας Studio
        (1-10 Ιουνίου )     (15 &16, 22 & 23, 29 & 30 Ιουνίου)


Παραγωγή: Ομάδα 7


Κυριακή 10 Φεβρουαρίου 2013

MACBA, Barcelona
Η παράσταση και η αναπαράσταση.
Το είμαι και το φανερώνω.

Ερχόμαστε κάθε πρωί αντιμέτωποι με την πραγματικότητα ή με το φάντασμα αυτής; Αναρωτιέμαι αν η πρώτη σκέψη που κάνω κάθε πρωί, μόλις ανοίξω τα μάτια είναι ίδια μ'εκείνη που κάνει κάποιος άλλος. Αν μπορώ να φανταστώ τα όνειρα που είδαν οι γείτονες το προηγούμενο βράδυ.
     Δυστυχώς,θα με προβλημάτιζε  να μάθω πως είμαστε τόσο προβλέψιμοι ακόμη και στον ύπνο μας. Η ανθρώπινη μοναδικότητα θα αποδεικνυόταν απατηλή. Αν πάλι, κάνουμε τόσο διαφορετικές, απειράριθμες σκέψεις  στον ύπνο μας τότε γιατί η καθημερινότητα που μας περιβάλλει να είναι τόσο επίπεδη; Κρίμα να μην μπορούμε να εκμεταλευτούμε την έμπνευση που το υποσυνείδητο στέλνει σαν ανάγκη όταν κλείνουμε τα μάτια...

Καλημέρα σας!

Δευτέρα 28 Ιανουαρίου 2013

Μήδειες


«Η ιστορία της Μήδειας συνοδεύεται πάντα από τις περιπέτειες της αργοναυτικής εκστρατείας, το βαρβαρικό παρελθόν, τον ανεπιτυχή έρωτα, την εξορία, τις μαγικο-θρησκευτικές αρετές, την επιθυμία νοσούσα και κύρια τον ανόσιο φόνο της: την παιδοκτονία.(…)
            Έτσι πριν τον Ευριπίδη, ακόμα, αλλά και πολύ περισσότερο μετά από αυτόν, η Μήδεια δεν είναι ποτέ ίδια. Αλλάζει προσωπεία, γλώσσες, αποδόσεις, ιδιότητες και χαρακτηριστικά. Έτσι ώστε σήμερα πια να μιλάμε για «Μήδειες». Η Μήδεια και το δράμα της ερμηνεύεται, ζωγραφίζεται κατά καιρούς, ξεχνιέται κατά καιρούς και επιστρέφει, αναπλάθεται, σχολιάζεται, ξαναγράφεται, παίζεται συνεχώς και από διάφορες μορφές δραματουργίας, τέχνης και ρητορικής: λογοτεχνία, ποίηση, κινηματογράφο, γλυπτική, όπερα, ζωγραφική, θέατρο.»[1]
            Η μορφή της Μήδειας ξεπέρασε το μύθο. Ταξίδεψε στο χρόνο, συνδέθηκε με τις εποχές και τους τόπους που διέτρεξε η ιστορία της, συζητήθηκε, απασχόλησε, προβλημάτισε και ενέπνευσε. Μέσα από την καταδικαστέα πράξη της παιδοκτονίας αναδύονται οι πολλαπλές ηθικές και φιλοσοφικές διαστάσεις της αρετής και της εκδίκησης, του δίκαιου και του άδικου της ανθρώπινης δέσμευσης σ’ ένα σύστημα γραπτών και άγραφων νόμων και κανονισμών στα πλαίσια της ανθρώπινης συνύπαρξης. Η πράξη της, μας συγκλονίζει πολυεπίπεδα, τόσο όσο ίσως και το μέγεθος της  υπερμεγέθους παρουσίας της στο χωρο-χρόνο.
              Η Μήδεια στον Ευριπίδη δεν συγχωρεί και εκδικείται με μένος απάνθρωπο την ίδια τη φύση της. Είναι η μάνα που διαρρηγνύει το μητρικό δεσμό και στρέφει το μαχαίρι στο εσωτερικό της σάρκας της, στον καρπό του έρωτα, στο παράγωγο του πάθους της προς τον Ιάσονα. Παραληρεί σε έκσταση εκδικητική και αλλάζει την ανθρώπινη υπόσταση για μια παρουσία απόκοσμη, σατανική σχεδόν που όμως παράδοξα γοητεύει το κοινό και το παρασύρει να την δικαιολογήσει για τα έργα της.
               Το πρόσωπο της ηρωίδας υπερ-μεγεθύνεται πέρα πολύ από το ανθρώπινα δεδομένα μέσω των μαγικών ιδιοτήτων που της αποδίδει ο ίδιος ο μύθος και κατ’ επέκταση ο Ευριπίδης και στη συνέχεια με τους χαρακτηρισμούς της ως «σοφή» για την έμφαση στο υψηλό πνευματικό επίπεδο  (285:«σοφή πέφυκας», 294-5: «χρη δε…σοφούς», 677: «μάλιστ’, επεί τοι και σοφης δειται φρενός») ή «λιονταρίνα» για την έκφραση της δεινής σκληρότητας του χαρακτήρα της (1406-7: «οιά τε πάσχομεν εκ της μυσαρας /και παιδοφόνου τησδε λεαίνης;»).
             Παραστάτης και οδηγός της, ο έρωτας. Είναι ο υποκινητής της καταστροφής και ο ηθικός αυτουργός των εγκλημάτων της. Πρόκειται για έναν έρωτα πολυδιάστατο που καταλύει τον εσωτερικό κόσμο της και την εξουθενώνει ηθικά. Έρωτας προς το αντικείμενο Ιάσων αλλά και προς το εσωτερικό ναρκισσιστικό υποκείμενο Μήδεια (ο ερώμενος εαυτός). «(…)Το δράμα της Μήδειας παίζεται, από την αρχή του μέχρι το τέλος του, με μια ακαμψία απόλυτα ερωτική δηλαδή ισχυρά και ατέρμονα κλειστή: η Μήδεια θα οδηγήσει την ερωτική ιστορία της προς ένα τέρμα, όχι για να την τελειώσει αλλά για να την αποθεώσει (και να την εναποθέσει, να την ασφαλίσει) μέσα σε μια τρομακτική, βάρβαρη ένωση. Γιατί ο σκοπός του έρωτα είναι η οπωσδήποτε ένωση και η βαρβαρότητα του η οποιαδήποτε πράξη για να την κατορθώσει.»[2]
              Η Μήδεια είναι ο μύθος αλλά και η ζωή. Είναι η ιστορία αλλά και τα πρόσωπα. Σχηματίζει το αρχέτυπο της μητροκτόνου αλλά και του θύματος μιας ανήθικης προδοσίας που αναιρεί τους θεσπισμένους όρκους. Όπως κι αν ειδωθεί, αναλυθεί, εκτιμηθεί, παρασταθεί,  θα εξακολουθεί να προβληματίζει  γιατί δηλώνει το «πέρα» από το ανθρώπινο μέτρο κι αυτό το στοιχείο όσο φοβίζει τόσο παρασύρει-«μαγεύει». Οι μαγικές της ιδιότητες αποδεικνύονται ενεργά ισχυρές ακόμα κι απέναντι στο χρόνο. Η βάρβαρη Μήδεια ταξιδεύει αθάνατη πάνω στο άρμα της και θα συνεχίσει ως το τέλος του ανθρώπινου πολιτισμού.





[1] Πρόγραμμα: Μήδεια (Ευριπίδη), Εθνικό Θέατρο, Κεντρική σκηνή, 1993, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου, Εισαγωγικό σημείωμα του Γιώργου Χειμωνά στην μετάφραση της Μήδειας


[2] Πρόγραμμα: Μήδεια (Ευριπίδη), Εθνικό Θέατρο, Κεντρική σκηνή, 1993, Αρχαίο Θέατρο Επιδαύρου

Παρασκευή 11 Ιανουαρίου 2013

Τι να ευχηθούμε; Υγεία και θάρρος. Τι να περιμένουμε; Τίποτε που να μην το έχουμε επιδιώξει.
Κάθε μέρα να γίνει πράγματι μια νεα μέρα, κι αν μπορεί, διαφορετικά καλύτερη!